Ekzad - elije - enhen - enpiok - eskanpe - estebekwe - eya - eyala
Chap - chawa - chèlè - cheley - chigna - chouboule - chwichwi

Da - dal - dann - dekalibich - dekatonn - diskoupe - djok - dousin - driv

Dachin-bawyole  colocasia esculente   dachin-sann  dachin-souf  dachin-viyolèt  dachin-wouj
Da : t-m. Tit an fanm ki pòte an tjanmay, an moun, batenm epi manman an, papa a, paren an ek marenn lan ek ki sipoze sèvi’y manman-dèyè. 2. Fanm ka pwòpte ek elive tjanmay nan kay an moun. (ew. dà, gran sese). Lang Ayiti a pa konnèt "da".  Nan Lang Gwadloup la, an "da" se an gran-manman. oben an bòn te ka veye anlè an tjanmay ba manman'y. Nan lang Gwiyann lan, an "da" se an madanm ka elive an tjanmay ba manman'y. Lang Matnik la ka di sa konsa : "ladevenn se an bon da" nan lespri ta'a eti ladevenn pa ka ladje an moun eti'y pri anlè'y.
Dabò : t-r-b. Douvan tout bagay, pou koumanse. Nan sistenm-lang-matnik la, anni adan de pawol ta'a, dabò-pou-yonn oben dabou-dabò. 2. t-b. Nan sistenm-lang-gwadloup, viann ki gate. Dabò-pou-yonn, douvan tout bagay, fondalnatal. Dabou-dabò, douvan tout bagay, pou koumanse, fondalnatal.

Dada : t-b. Lawda an moun, nan pawol òwdinè kokofiolo. 2. Bonda nan djendjen moun ki nan tjè-koko.

Dadach : t-b. Lawda an madigwann. 2. t-m. Fanm ki trape an gwo lawda dap-dap oben voum-vap nan pawol an nonm ki enmen dousinen gwo lawda. Nan sistenm-lang-gwadloup, nan tek-mab tibray, gwo mab, badach, bòlò.

Dadaye : t-m-n-b. Brennen lawda nan anchay ti brennen dawlakataw, nan bay-kalinda oben nan tjek dousin katjòt. Brennen dada, brennen bonda.

Dal : t-b. Kou eti an moun, an krèy moun ka pran. 2. Nan espò, pèdi epi an gwo kannan gol. O-Fanswa foute Lawviè-Sale yan dal. 3. Anchay adan an bagay. Nan sistenm-lang-gwadloup, dal se an tè-fouye otila moun ka fè dlo koule. (aws. dal, wou tou)  

Dalo : t-b. Tè-fouye otila moun ka fè dlo koule. 2. Ponp moun sèvi pou sifonnen dlo an kote. (frs nn. dalot, ti kannal dlo) "Dòmi an dalo", se brè wonm pou pa sa tjenbe doubout ek pou towblip anba wonm.

Damaza : t-b-l. Kong, gymnothorax funebris ka peze jik ven tjilo eti moun Matnik ka kriye kong-wouj tou, pou koulè mawon klè ek djing wouj li. 

Dan : t-b. Ti zo ki kouvè ek emay ki anchouke nan zo-machwè moun ek ki sèvi pou machonnen manje. An moun trape trann-de dan. 2. Ti zo ki anchouke nan zo-machwè bèt ek eti yo sèvi pou manje, mòde, vare ek defann kò yo. Rayi chen ki mòde'w men di dan'y blan. 3. Asou an machin, tout dwel ka rantre yonn adan lòt pou kraze an bagay. 4. Ti kalech an nannan ka tjenbe adan magoul an moun. Ba an moun an dan adan an gato-patat. 5. Tjè-fèmen eti an moun ka trape kont anlòt.   (sk. danta, manje). Dan-chen, dan ka kouri yonn anlè lòt. Dan-lèt, dan ki leve nan magoul tjanmay-piti ek ki pòkò towblip.  Dan-mòl, dan ki pa ka mòde, se chen ki ka ni dan mol.  Djenn-dan, gwo lapo rek ka kouvè chouk se dan an.  Gwo-dan, dan ki nan magoul an moun sèvi pou machonnen manje. Ni an dan kont an moun, se pare leve dezòd epi'y. Ni dan ka fè sik, se trape an lanvi djok manje an bagay.

Danday_petiveria_alliacea - douvan-nèg
Dangoye : t-m-n-b. Bay douvan, vanse,  anlè bouden ek fè anchay jes tankou an sèpan 2. Brete, mache-kochi 3. Debat nan lavi toulejou. (fgb. dã gbõ, simèwje).

Dangpantang : t-b. Nan anchay mès-kriye-bondje, kote eti moun  ki fè malfentri asou latè ka ale soufè lè bazil chaye yo. 2. Kote eti ni anchay malfentri ek moun ka plenyen anchay.

Danm : t-m. Kadjayin madanm. 2. Yonn adan se kat la eti ki nan mitan kasik la ek tjoulis la. Danm keleman, yonn adan se moun kont la, ladjables.

Danma : t-b. Pawol moun ka voye ki sipoze toumbile oben kore fantefrak lavi. "Nonm tala te ka vonvonnen nan lespri mwen kontel an danma" (R. Confiant, Marisose, 1987) 2. Pawol ki sipoze fè an bagay frayik rive anfwa. Nan sistenm-lang-ayiti a, an danma se an koutla lanm wèt. 

Danme : t-m-n-b. Mache anlè an fondas molpi ek ki pa etal pou'y se vini rèch ek etal. "Ek chantè-a nan lawonn lan ka rondi lawonn, ka danmé latè, lasann épi laswè, ek tanbouyè-a ka bat ba lalin" (Nostrom, Monchoachi, tirad, 1982). 2. Ale vini toulong anlè an kare-tè pou'y se vini fondas natifnatal. "Latè ki ta'w latè dé pyé'w danmé pa ni dòt m-t ki wou épi tout fanmiy ou" (Latè-ya, album 3 Mo 7 Pawol, Joby Bernabé, 1985). 3. t-d-y. Eti ki vini etal ek rèch pou mache an moun se mache anlè'y. (fr. damer, fè vini rèch epi an danm) Tè-danme, kare-tè, kote otila moun ka ale vini ek eti ki vini rèch tankon beton.

Danmjann : t-b. Gran botjit an vè eti moun ka mete dlo oben bagay-dlo adan. "Mariyan tèt-fè te ja ni labitid rantre adan danmjann kase" (T. Léotin, Lèspri lanmè, 1990). 2. Kannan owonzon an bagay-dlo. (frs. Dame-jeanne, tit an madanm)  Nan sistenm-lang Ayiti a, an danmjann-kò-touni, moun eti ki pa trape p’an zeskay, p’an brelok pou pare kou  ba’y.

Danmkit : t-b. Kasav plat, dlo, sel epi an fifinad eti moun Gwadloup ka fann nan de epi mete viann oben lanmori adan’y.  (ang. Johnny cake, Biswi Ms. Jan fè)

Danmlankantanm : t-b. An toumbele-tanbou eti tanbouye ka fè anlè tanbou-djouba a pou kriye danmietè ki le goumen danmie.

Danmie : t-b. Kout tanbou, bay-kalinda otila de moun ka bay kalinda ka goumen poutoulbon oben pou fè djendjen ; Sanmdi Gloriya se jou danmie.

Danmietè : t-m. Moun ka goumen danmie. 2. Moun ka bat nan lawonn danmie, tanbouye, djoubatè, tibwatè, lavwa-douvan, moun lavwa-dèyè, moun ka bay kalinda.

Dann : t-m-n-b. Potjel "tann" nan langann tak òwdinè, pou apiye anlè'y. 2. t-p-k. Pawol moun ka ladje pou fè an moun fè debouya nan sa'y ka fè ; tankon ou ka tann mwen.

Danndi : t-m-n-b. Fè an manje, an viann tjwit anlè an dife djok pou’y se rete kranm. 2. t-d-y. Eti ki tjwit anlè gwo dife pou pale asou an viann.

Dantle : t-d-y. Eti ki trape anchay dan anba kou lanm la pran. 2. Eti ki pa lis.  2. t-m-n-b. Pete an bagay ki te lis. 3. t-b. Bonm metalik eti moun fè anchay tou adan èk sèvi pou fè mizik.

Dashiki : t-b. Chimiz san kol, san bouton ka sanm an gol kout eti ki te lanmòd nan lakou nèg-ginen Etazini ek Karayib la nan se lanne 70 la, lè Black Power te vidjò nan Etazini. (yrb. da-n-siki, gol pou dòmi).

Dat : t-b. Djing blenm oben jòn-kako ka kouri anlè lapo an moun, anlè tout kò'y andewò fidji'y. 2. Ti-kalbòy lapo eti pa ka fè moun rete-enpiok. 3. Grenn-dou an pie palmis, Phœnix dactylifera,  ka voye nan grap eti ka leve flouz nan peyi bòdaj Sahara a ek peyi-sab.

Dawa : t-b. Tjenbwa pou fè an bagay vanse oben mare an moun, djoubakatwa an moun.  2. Kout-zèb moun Gwadloup ka ba an moun eti sipoze koubare'y.. (ib. dãwà, towblip ek pete). Pawol sistenm-lang-gwadloup, ki pas nan sistenm-lang-matnik.

Dawlakataw : t-r-b. Nan an bat-zie. Towtow. 2. Nan de tan twa mete-nan-brann, fap-fap.

Dawne : t-m-n-b. Woule lawda pou mache. "Fanm lan pran lari an desandan, i ka mache i ka dawne, i ka ba moun move lide" (Lavwa Bèf, AM4, vol3, 1991). 2. Fè lawda fè mi-taw-mi-ta-mwen lè an moun ka mache. 3. Mache epi anchay ganm, anchay djèz.

Dawnèz : t-m. Fanm ka mache, ka woule lawda’y pou rale kout-zie nonm  an lari. 2. Fanm ka fè anchay ganm.

Dayiman : t-p-p. Pawol ki te ka kouri lawonn nan bay-lavwa kontè se gangan an. Dayiman dayiman wo'y man di...

Debantje  eti ki pa rete oben pa ni lahan.Debatje : t-m-n-b. Desann abò an kannòt oben an loto. 2. Rive an kote san moun te ka espere rive ta'a. Pase an kote dawlakataw. 3. Koupe liannaj eti de moun te trape yonn ek lòt. 4. Sispann dousin lèwdou-tjè-koko anlè an moun. moun ka trape gwo prel, lenbe, lè masibol yo, bwa-dou yo  debatje yo. 5. t-d-y. Eti ka rive an kote san moun te ka atann li. 6. Eti masibol li oben bwa-dou'y chape anlè'y.

Debiele : t-d-y. Eti ki pa ni tout kabech li ek ka fè anchay bagay eti pa nan mès an lakou, an peyi. 2. Eti ki pa toulong sav sa’y ka fè, ni menm di ek ka fè anchay sik epi kò'y nan lari. 3. t-m. Moun ki pa ni tout kabèch li ek ka fè anchay bagay ki pa nan mès an lakou-moun."moun anba jouk se moun debiele" (Frantz Fanon, Mas blan asou lapo nwè a, 1952). 4.  t-m-n-b. Pèdi biel li pou motè an loto, an machin.

Debilareji  ti boutik ka vann bagay pou nannan ek brè nan ti dwelDebouya : t-b. Mete-nan-brann  eti moun ka fè pou chape anba an dekou, an pàs koubaran, chape anlè an zatrap. 2. t-d-y. Eti ki bòdò nan lespri ek ka rive fè an bagay nan an bat-zie. (fr. débrouillard, bòdò) Fè debouya, pawol an moun ka voye ba anlòt  pou mande'y ba kòy balan, fè an bagay nan an bat-zie. "Douz-zotèy fè debouya, ou te ka vole yè oswè" (Rue Cases-Nègres, E. Palcy/J. Zobel, 1982)   Nan sistenm-lang-matnik la, moun ka di sa konsa : "Debouya pa peche", rive fè an bagay eti yo defann fè, nan an bat-zie, se toulong trape plis chans chape kò'w, pa kite an moun kole'w.

Defaltje  : t-m-n-b. Pete fal an moun. 2. Foute an moun anchay kou, defolmante’y, pou’y pa sa leve anba kou. 3. Fè an bagay peze anlè an moun. mete an pwa anlè fal an moun pou'y pa sa santi kò'y dous. "Magre lanmizè te ka defaltje kon tout neg alantou yo" (G.-H., Léotin, Mémwa latè, 1993).  4. t-d-y.  Eti ki anba an pwa anlè fal li. Eti ki kanyan anba falfrèt eti lavi pòte.

Deganme : t-m-n-b. Vire pran an bagay an moun te ba an moun tankou an rad oben tjek bagay eti te ka fè’y fè prelè. 2. Fè an moun ladje ganm eti'y te ni anlè'y. "Lanmè epi manniè fret li alé déganmé yo" Th. Léotin, Lavwa égal, 2003). 3. t-d-y. Eti yo vire pran an bagay  ki pa te ta'y anlè'y pou'y se sispann fè ganm.

Degrennen : t-m-n-b. Dechouke ti grenn an tòtòt yonn dèyè lòt kontel mayi. 2. Tire grenn pwa ki adan an kòs. 3. Ranje an dekou ki te tjok-an-blok, ki te grennen. 4. Pase an peny an chive an moun. "an peny pou dégrennen tout tjim lariviè chivé'w". (Zwel lalin, M. Norvat, 2002). 5. Pase an fè cho nan chive an moun pou chive'y se vini chive kouli. 6. Tire grenn nan an ponm. 7. Vire doubout dèyè an boule-nan-sann. 8. t-d-y. Eti ki pa grennen ankò apre yo penyen'y. Eti ki vini kouli anba an kout fè cho. 9. Eti ki vire doubout dwèt-pitjèt apre an boule-nan-sann. Nan sistenm-lang-ayiti, degrennen dan an moun se foute'y an kout tjok nan machwè pou dan'y se bite yonn anlè lòt ek pete. Vann degrennen, se vann an bagay ti dwel dèyè ti dwel.

Dekaleche : t-m-n-b. Dekole epi towblip kalèch kòs dèyè kalèch kòs pou an piebwa. 2. Degaye, ladje vidjozte ek djokte may-an-may. 3. t-d. Eti ki ladje oben pèdi tout oben anchay adan kòs li, pou an piebwa.  

Dekalfoutje : t-d. Potjel an pantalon dechire ki pa ni fouk. 2. t-m-n-b. Vini djenm anlè an moun pou’y se pèd fouk pantalon’y. 3. Leve liannaj katjòt epi anchay kanman djenm, djouk-djouk, rache-prel. 4. Nan foutbol, foute an moun an fent ale-vire pou chak janm lan se kouri asou an bò. 5. t-b. Koke djouk-djouk, san miyonnaj-douvan, delè epi anchay kanman djenm, eti moun ka fè avan anlòt moun se kole yo.

Dekatje : t-m-n-b. Defolmante katje an moun ek anchay semeda. 2. Foute an moun anhay kou pou'y pa sa leve anba kou. 3. Nan foutbol, foute an moun fent pou katje’y bàt nan tout sans. 4. Woule boul nawflaw, trape anchay kabès nan foutbol. Dekatje an boul 5. Pran an fanm epi anchay semeda. Fè an djoukdjouk.. 6. t-d-k.  Eti pa ka mache kòdjòm apre andousin katjòt. 

Dekatonn : t-b. Dekou otila an bagay ka ladje an karisti eti'y te trape pou pran anlòt pi kòdjòm, pi djok, pi nawflaw. 2. Dekou otila an bagay, kontel ekonomi an peyi ka pofite, ka antipile, ka ranbonni, vini pi djok, pi mapipi, pi kòdjòm. 3. Montray an bagay asou tout lantiray li.

Dekatonnen : t-m-n-b. Deplotonnen an bagay kontel an papie pou'y se blayi asou tout londjè'y. 2. Fè pou an bagay, kontel an lide, ale jik an bout. 3. Fè an bagay pofite, vini pi gran kontel an dwel-ekonomi. 4. Montraye an bagay asou tout ti kòporans li. 5. Nan matematik, trape tout lantiray ki anchouke adan an fonksion. 6. Nan enf., nan elekt., ek nan mek., djoumbate an tjouns pou'y se trape tout djokte teknik li. 7. t-d-y. Eti ki rive jik an bout karetel an pofitaj .

Dekatonnè : t-m. Moun eti ka dekatonnen film. 2. Moun eti ka djoubake an tjouns (lojisiel, kat elektronik oben pies mekanik) pou'y se trape tout djokte mekanik li. 3. t-b. Djoubakatwa eti ka dekatonnen ek antjounse lojisiel.

Dekole : t-m-n-b. Depareye de bagay ki te kole. 2. Pran an kout wonm sek nan pipirit avan manje oben koumanse djoubake. 3. Ladje fondas la pou vole, pou an avion oben an machin ka vole. 4. Ladje an moun, sispann pran men epi an moun. "Dekole woy, dekole'w asou mwen, dekole'w misie" (J. Beroard, Kassav, 1993) 5. Sispann an bagay anfwa. 6. Doye de bagay. (lat. decollare, epi collum, kou, koupe kou)  7. Chape an kote, pati pou ale an kote.

Dekoupe : t-m-n-b. Koupe an bagay ti dwel pou ti dwel. 2. Koupe lantoun an desen ki anlè an papie oben an twel. 3. Fè chimen pi kout la ek pase kote otila ni anchay vie bwa ka bare chimen.  4. t-d-y. Eti ka pase nan an karetel ki pi kout. Fè an chimen dekoupe, se pran an chimen ki pi kout. 5. t-b.  Ti chimen pou rive an kote towtow. 6. Nan foutbol, chout eti ki ka fè boul la tounen anchay ek ale asou an bò avan vire vini. Chimen-dekoupe, chimen anba-bwa oben nan gran zèb eti moun ka pran pou rive nan kote nan an bàt-zie.

Depotjole : t-m-n-b. Pete, kraze an bagay ek anchay semeda oben kanman djenm. "an bidim lapenn ki dépotjolé tout lavésel..." (Eric Pézo, Lasotjè, 2013). 2. Fè an bagay fè chèpi. 3. Ba an moun kou pou’y pa sa leve anba kou. 4. t-d-y. Eti ki kraze, ki pran anchay kou anba an pas oben nan lavi a. "Viékò pé pa dépotjolé kon sa, ajijéwè lajénes !" (M. Norvat, Zwel lalin, 2002). Eti ki nan pangal, ki pèd larel li.

Dikanman : t-b. Tout rad, eti an moun ni pou ta'y ek ka mete anni pou rete bò kay li. "Toupannan i té ka fouré dikanman'y anlè'y, i té ka véyé Adliz" (R. Confiant, Marisosé, 1987). 2. Konple nwè eti moun te ka mete jiskont pou gran kadafa. 3. Rad eti moun ka mete pou djoubake. "I te ka pòte toulong an dikanman epi an pantalon kaki" (G.-H. Léotin, Mango vèt, 2005). 4. Nan sistenm-lang Ayiti a, vie rad moun pa ka mete ankò. Nan sistenm-lang Matnik la, moun ka di sa konsa : "Si'w ranmase lavi tou-touni an gran chimen, pa ale mete dikanman ba'y", nan lide ta'a eti fok pa èche toumbile an bagay, kite'y nan potjel li.

Diskoupe : t-m-n-b. Sispann an bagay blo, san an moun te ka espere sa fèt ek fè pou'y pa vire pran dèyè. Diskoupe sonmèy an moun epi an dezòd. 2. Koupe pawol an moun ek fè dezòd pou'y pa sa vire pran pawol la dèyè. 3. Sispann an mete-nan-brann anfwa. 4. Koubare an moun nan an bagay eti'y ka fè. 5. t-d-y. Eti ki pa rive jik bout, eti moun pa kite dekatonnen jik nan bout li. An pawol diskoupe. 6. Dekou otila an bagay pa rive jik bout. 7. Dekou otila moun sispann dekatonn an bagay. (fr. couper, fè de dwel epi nan an kou). Chimen-diskoupe, chimen-mache eti zèb vire kouvè pou moun ki pa ka pase adan. Pawol-diskoupe, pawol eti moun ka kite rive jik bout ek ki pa mabial pou sa. Sonmèy-diskoupe, dekou leve nan sonmèy ka rive lè an moun trape tèt-chaje.

Djann  eti ki pa ni p'an kalbòy anlè'y. Doubout-djannDjèbè : t-d-k.  Eti ki pa trape tout kanman doubout moun djok li. 2.  Eti ka bat bè, eti ki pa doubout djok. 3. Eti ki pòkò leve nan kabann.  (ib. ḑèbè, sispann anfwa) . kanyan.

Djèdjè : t-m. Moun eti ka pale kon an rara lasimenn-sent. 2. t-d-y. . Eti ka pale anchay. 3. p-b. Pale kon an rara.

Djèkèbi : t-d-y. Eti ki pa trape tout vidjozite'y, tout bòdòy li. 2.  Eti ka bat bè, eti ki pa doubout djok. 3. t-b. Kanman rete tou kanyan eti an moun trape. 4. t-d-k.. Rete kanyan, rete la san p'an doubout djok. (ew. dzékè bí, kavale). Kanyan. Djel-wouj  haemulon-flavolineatum  gorèt-jòn

Djelaba : t-b.  Gran wòb moun peyi cho l'Afrik anba-solèy ek nèg-ginen afritjennis l'Amerik ka mete pou flouze simèwjay van fre anlè kò moun. (fb. Jεlabá, wòb wangan  Abome a). Boubou.

Djendjen : t-b.  Kavalad moun ka leve pou blèz kò yo, pou boloze, pou pran an ti dousin. "Nòstròm sété moun ki té an zafè'y, ki pa té ka rété pran vyé men initil épi ti Nèg a djendjen, ti Nèg betizè, moun ka fè lèlè.' (G.-H. Léotin, Mémwè latè, 1993). 2. Rikann moun ka leve anlè an moun. "Lè'y wonz-hè ou menm kote a, ti-manmay ki sòti lekol ka fè djendjen epi'w" (Case à Lucie, Malavoi, album La Case à Lucie, 1986). 3. Kanman an moun ka fè an bagay pou fè moun ri. 4. Kavalad pou leve tjek dousin me eti ki trape anchay larel eti moun leve ansanm. 5. Tout pawol, tout kanman moun ka leve pou pran an dousin. (fgb. dlεndlεn, deredi).  Ronma-djendjen, ras ronma, palinaris guttatus, ki farouch anpil lè yo anba-lanmè ek ki pi piti nan twa ras ronma eti moun Matnik ka depareye. yo ka kriye yo ronma-bisie oben ronma-djenn tou. Nan sistenm-lang-matnik la, moun ka di sa konsa : "tout djendjen se djendjen men kase bwa an tjou makak pa djendjen" pou fè moun konprann ni an laliman fok pa janbe nan mete an moun nan djendjen.

Djenm  eti ka vare  ka boke moun  ka fè an kou anlè anlòt moun.Djòb : t.-b  Djoumbat eti an moun ka fè ba anlòt pou an tan fann eti ka peye’y lajan nan lanmen kòtok san p’an papie-topay. "An jou bonmaten, konpè Lapen alé twouvé Lion é i mandé'y ba'y fè nenpot ki djob" (M.-Th. lung-Fou, Contes créoles, 1979). 2. Djoumbat moun ka fè pou pa rete anlè kò yo eti pa ka pran yo tout lajounen an. 3. Djoumbat eti an moun ka fè nan an kannan jou, mwa oben lanne fann pou genyen lavi'y. 4. Djoumbat ki pa ka djè rapòte lajan ek ki titak fòsan oben kòch. (ang. job, djoumbat). Ti-djòb, djob an moun ka fè nan an jounen oben an ti pwenyen tan. Nan sistenm-lang Ayiti a, djòb-sèkèy se an djòb ka pete ren moun.

Djobe : t-m-n-b. Djoumbate an kou konsa, a gòch, a dwèt, san siyen an topay djoumbat. 2. Djoumbate ba an moun pou an tan fann ek ka peye kòtok konsa djoumbat la bout. 3. Djoumbate san rive genyen lavi kòdjòm, san rive trape kont lajan pou woule flouz nan lavi a. (ang. job, djoumbat). Nan sistenm-lang Ayiti a, "djobe" se fè anchay dezòd, se fè djendjen, tou.

Djobè : t-m. Moun ka djoumbate ba an moun eti ka peye'y kòtok konsa djoumbat la fini. "I té simié kriyé vié pè Firmen pou ba'y an pal, oben péyé tjek djobè" (R. Confiant, Kòd Yanm, rarataj-matje, 1986). 2. Moun ka fè anchay djoumbat ek pa ka rive genyen lavi'y kòdjòm. 3. Moun ka trimen pou genyen lavi'y, ek ka kole ti lajan sal anlè ti lajan sal.

An djòkò -sparisoma radians-

Djol : t-b. Dwel kò ki trape an lang ek dan otila manje ka rantre an kò se bèt-a-kat-pat, se bèt-dangoyan an ek se pweson. 2. Nan pawol òwdinè, majol an moun eti ka manje kon an kochon oben ka pale fò. "Fo papa'w pwan'y djol li an manjé-a" (misyé Milona, Georges Mauvois, 1987). 3. Dwel fidji an moun eti ka ba'y tankon an potjel. "Travay ba betje djol ou ke bave janmen bò kay ou pe ke ni an pave, lalin an ka leve ho, rale rale" (Rale, rale, E. Mona, 1975). 4. Kote bay antre adan an bagay ki fèmen dèyè. Djol an nas. Djol-anba, toumbile. Djol-anlè, eti ka atann an bagay. Djol-a-vout, nas de tou bay antre. Djol-bàs, djol-bwak, kote eti dlo lawviè ka brakse epi dlo lanmè. Djol-bè, djol an moun ki trape anchay kracha anlè babin li lè'y ka pale. Djol-chire, moun ka ri anpil. Djol-dou, moun ki agoulou, ki pare manje tousa ki pase anba zie'y. Djol-fèmen, ki pa le pale oben pa fouti pale. Djol-fò, moun ka fè majò, ka pale gwo majol men pa fouti doubout dèyè pawol li a. "Yo sé di sé mal yo té fè'y davwè i té enmen fè djol-fò twop" (Bitako-a, Raphaël Confiant, 1985). Djol-fann, kou ti an moun trape anlè fidji adan an goumen. Djol-kabrit, lang kabrit, lang-krapo, moun ka plenyen asou malè ki ke vini. Djol-kale, djol wouvè ka atann an manje towblip adan. Djol-kochon, djol-poliyis, viann lapo tèt kochon sale eti moun ka manje. Djol-koukoun, nas de tou bay antre. Djol-koule, fidji rete estebekwe an moun ka pran douvan an bagay ki sezi'y. Djol-lèlè, fidji fè djendjen eti an moun ka pran toulong. Djol-lèt, djol an moun ki trape anchay kracha sek nan kwen djol li. Djol-mande-kredi, fidji an moun ki anba ek ka fè anchay makakri. Djol-mannikou, djol pwenti moun ki anba, moun ki pè pale epi lezòt. Djol-mare, fidji an moun ki pa aye apre anlòt fè'y an bagay oben pase pas lavi. Djol-mol, pweson lanmè, euthynnus alletteratus, oben scomber japonicus eti moun Matnik ka kriye bonit-tje-rèd ek bonit-makriyo, tou. Djol-nan-tjou-poul, djol pwenti moun ka fè lè yo ka pale franse. Djol-pete, fidji an moun ki pran anchay bok nan lavi a oben pase pas an bidimblo machin. Djol-petwol, djol pay mouye ek babin nwè rèch eti moun ka brè anchay wonm ka trape. Djol-poliyis, viann lapo tèt kochon sale eti moun ka manje. Djol-pòt, pweson lanmè, epinephelus adscensionis oben epinephelus guttatus, kourone-wouj ek kourone-nwè eti moun Matnik ka kriye gran-djol ek waliwa tou. Djol-rans, djol an moun ki trape anchay gaz lestonmak. Djol-santi-kaka, djol an moun ki trape anchay dan pouri. Djol-sik, fidji an moun ka ri oben ka ladje an rizèt toulong Djol-wonm, djol anfle koulè viyolin eti moun ka brè anchay wonm ka trape. Djol-wouj, pweson-lanmè, haemulon plumieri, eti moun Matnik ka kriye gorèt-djel-wòz, gòj-wouj, gorèt-jòn, gorèt-a-lwil, djol-wòz oben sad-griz tou. Djol-wouvè, djol an moun ki rete estebekwe douvan an penteng. Djol-wòz, pweson-lanmè, haemulon plumieri, eti moun Matnik ka kriye gorèt-djel-wòz, gòj-wouj, gorèt-jòn, gorèt-a-lwil oben sad-griz tou. Bout-djol, kankan eti an moun ka èche kankan ka trape flouz. fann djol an moun se foute'y kou, bat li nan an goumen san'y rive rann kou. Fann-djol, eti ka mete an moun kanyan pou'y pa sa menm pale kòdjòm. Gran-djol, pweson lanmè, epinephelus adscensionis oben epinephelus guttatus, kourone-wouj ek kourone-nwè eti moun Matnik ka kriye djol-pòt ek waliwa tou. Mizik-djol, mizik otila moun ka fè son se souflan an ek se kòd la epi djol yo. Owa-djol, eti ki plen ek an dlo jik pou debòde. Radio-djol, pawol rapòte nan milan moun ka pran. Tele-djol, milan eti moun ka pran otila yo ka fè anchay sik, anchay jès ka. Twa-ka-djol, Nan sistenm-lang Ayiti a : djol bekin, machwè ka pwente douvan ek ki ni anchay dan. djòl bòkyè, moun ki pa ka rive nan lavi a. Djol dous, moun ka toumbile kanman anlòt epi pawol li. Djòl flòbòp, moun ki pa ni dan douvan. yo ka di djòl fobop, djòl fòj oben djòl fòy, tou. Djol kwochi, moun ki titak soubawou, agondonm. Djol lolo oben djol loulou, eti ka mete dlo anlè babin an moun, eti ki frayik. Djol pave, pweson lanmè, Archosargus probatocephalus, eti ka sanm an sad-dan-chen se pechè Matnik la Djol pwenti, eti ka vante machandiz li. Djol si, pale epi anchay ti jès miyonnen. Gen bon djol se manje anchay. Nan djol ou ! menm bagay la pou'w. Vire djol, se toumbile woulaj an rarataj, vire lang. Nan sistenm-lang Matnik la, moun ka di sa konsa : "Chen ni djol fò lakay mèt li", sa flouz fè gòj lè ni an moun oben an bagay ka pare kou ba'w. "Krache anlè, tonbe an djol ou", fok an moun mètafè bagay eti'y ka fè ek sa doubout djok douvan wach dèyè.. "Ou pa bizwen wouvè djol chouval pou sav konmen dan ki ni", ni anchay bagay asou latè eti moun pa bouzwen wè pou sav. "Ou abo brile djol chen, chen toujou ka manje ze", sa rèd pou an moun ladje move mès li. "Se an djol bosko ou trape pi bel kracha", pou fè an moun konprann fok se gade kò'y avan'y voye pawol anlè anlòt. "Ti kochon di manman'y: poutji djol ou long konsa ? Manman an reponn : atann yich mwen ou a wè", jenerachon-dèyè ka vire fè menm lavi jenerachon-douvan

Djoubap : t-b.  Dekou otila de moun ka voye pawol djenm yonn ba lot. 2. Jout otila de moun, de krèy moun ka fè debouya pou trape an faro, an  bagay. (ew. dzùbā, bok). Djoubap's, djaz Matnik epi maestro Jean Beneto ki te ka sonnen mizik konpa-toumbele nan lanne pipirit 70 la. 

Djouboul : t-b. Gwo bannan, musa balbisiana, lapo rek eti moun Matnik pa ka manje. Sistenm-lang-sentlisi  ka kriye'y blogo ek moun ba kochon yo manje bannann tala.  Djouk  son-pale lang-natifnatal-matnik la pou an tanbi tok eti an bagay pwenti ka fè lè’y ka toumpakte an bagay pi mol pase’y. Pitje djouk
Djoumba  bay-kalinda asou tanbou djouba a eti moun Matnik pa asou O-Fanswa  Voklen  Sentespri  Lawviè-Pilòt te ka leve nan wabap 19enm siek la otila yo te ka fè anchay soukre-jip adanDlo: t-b. Mineral ki klè, san gou ni lode ka vire voye limiè ka toumpakte’y, ka koule ek/oben  ka pran potjel botjit eti’y adan’y n moun anba dlo lè’y boule an sann. “Yo ké lave fidji yo èk soukwé dlo nan bouch yo, dlo lapli an tifi pyé touni” (Zes/Kabouya, Nostrom, Monchoachi, poenm, 1982). Dlo ka rive fonn piplis kò-djok ki asou latè. “Tè se bwa, bwa se dlo, dlo se lavi” lavwa-regle ASSAUPAMAR, krèy moun ka bat pou kore fantefrak anlè matjoukann ek laliwonn matnik. 2. Yonn adan se kat fondas lavi a, dife, van, tè epi dlo. “Tè se bwa, bwa se dlo manmay la, tè, bwa, dlo; bwa se dlo, dlo se lavi manmay la, tè, bwa, dlo” (Tè-bwa-dlo, Jòy. Andre Dru, AM4, disk.4, Rigole me pa mò, 1997). 3. Kò chimik mineral ki fondalnatal nan tout kò-vivan asou latè. 4. Pok ki leve anba lapo an moun.  5. Nan mèdsin, se dlo ki sòti nan san an moun èk ka vini anfle tjèk kote anlè kò moun an, kontel trape dlo an jounou, an lanf. 6. Mennen-vini eti an fanm ka ba an nonm brè pou’y pa jenhen chape anlè’y.    7. t-d-y. Eti ki pa ni an potjel rèch, oben menm gaz. Eti an moun pe koule adan an botjit.  8. Eti ki pa ni gou. (fr. de l’eau, lat. aqua). Dlo ka pran twa potjel fizik asou latè, dlo-koule, laglas epi gaz (ti pok dlo fifinen piti-piti nan van-oliwon), matje chimik dlo se H2O. Dlo ka fonn piplis kò-djok flouz men pa ka rive fonn piplis se wòch la ek se metal la. Dlo anba-tè, dlo moun ka pe brè ek se owonzon 0,6% dlo asou latè. Dlo-beni, dlo nan legliz eti moun ka brè joudlan oben nan pipirit pou kore an danma. Dlo-blan, dlo lanmè ki migannen epi dlo lawviè, ki pa djè sale ek otila pechè ka pran gran-tekay oben mile. Dlo-ble, dlo mitan lanmè ki frèt otila gwo pweson-blan ka naje. Dlo-bwak, dlo laliman lanmè ek lawviè otila moun ka pran ben-demare oben ka ale ladje an danma. Dlo-bouden, dlo briyen bouden ki ni fa adan’y pou bouden ki pete ek trape an koulè wouj-larouy ka leve tjè moun. Dlo-bouyon, soup ki pa ni anchay fwiniti adan. Dlo-brè, dlo ki krepinen eti pa ni mikròb adan’y ek moun pe brè san patate. Dlo-cho, koumanniè yo ka fè chokola, dlo-cho an tjou kako. Dlo-dan-nonm. Dlo-dan-nonm, moun ki piòpiò, ki pa dèyè sa’y ka di. Dlo-dekoupe, dlo moun ka mete adan an wonm oben an alkol pou rive vale’y pi flouz. Dlo-demare, dlo laliman lanmè ek lawviè otila moun ka pran ben-demare oben ka ale ladje an danma. Dlo-dou, melas an ponm eti moun dousi pou brè. Nan titim bwa sek, dlo-doubout se kann. Dlo-kafe, bol  dlo cho epi an tibren kafe adan eti moun te ka brè nan pipirit avan ale djoumbate oben mete nan brann. Dlo-kafe, se an kafe ki pa djok, moun Matnik ka di tjòlòlò, tou. Dlo-kaka, dlo ki ni anchay mikròb adan ek ka koule anba tè. Dlo-kannal, dlo ka koule nan kannal ek ki trape anchay kochonni adan. Dlo-kanni, dlo ki rete dòmi an kote ek ka pit. Dlo-koko, dlo koko a eti moun Matnik ka rafrechi epi’y oben ka lave lanmen ek fidji yo epi’y pou  rive nan an jout. Epi an ti sitron pije adan pou deboule moun boule. “Sa’w le dlo, dlo, dlo-koko, tousa man le dlo-koko“ (Dlo-koko, Albert nadeau/Léopards de Saint-Pierre, toumbele, 1972). Dlo-koko, bagay ki dous anpil, ki flouz pou fè. Dlo-koko, moun ki dous nan lavi a ek eti tout moun le fè konpè epi’y. Dlo-koukoun, dlo lave koukoun li an fanm ka ba an nonm brè pou’y se rete toulong epi’y ek pa ka ale pran fanm dewò. Dlo-lanmè, nan lèspri moun Matnik, dlo ki ni anchay djokte zeskay, dlo ben-demare. Dlo-lapli, dlo moun ka pe pran pou wouze jaden oben tjire bò kay yo, dlo san kòchte eti moun pa ka brè. Dlo lasous, dlo mineral, dlo pou brè. Dlo lizinen, ronm oben dlo yo fè siri pou faktore anlòt brevaj. Dlo-lou, dlo eti an metal cho rete trape andidan’y pou fredi‘y. Dlo-lawviè, dlo moun ka benyen adan pou vire trape djokte. Dlo-manyok, dlo makande eti moun pa ka pe fè ayen epi’y. Dlo-mousach, bagay ki pa ni p’an fondalte. Nan pawol ta’a “pran dlo-mousach pou lèt“. Nan titim-bwa-sek, dlo-pann  se koko. Dlo pase farin pou fè an moun tann ek konprann ni an laliman fok pa te janbe.  Dlo-yize, dlo anchay kòchte ka koul nan kannal. Dlo-zie, dlo ka koule nan zie an moun ki anba an gwo falfrèt.  “Dlo se lavi” An moun ka bwè dlo’y lè zafè’y ka mache nawflaw. Anba-dlo, boule an sann oben nan devenn pou p aka rive nan an bagay. Anlè-dlo, tèt anlè. Brè dlo‘w, se blèz kò’w nan pawol ta’a “brè dlo’w men pa neye tjè’w“.  Janbe dlo, foukan nan peyi lòtbòtsay.  Manman dlo, se lèspri dlo nan lanmè epi lawviè nan lèspri moun peyi karayib. Mete dlo an zie an moun, se fè an ka, an bagay ka fè moun ta’a plere. Fè dlo pou an kanno se trape dlo ka rantre pou se jwenti a ki ladje.  Ladje an dlo, pise. Lot bò dlo, peyi andewò. Mete dlo atè, plere gwo dlo. Plere dlo, plere anpil. Plere gwo dlo, plere anchay. Voye dlo, mal pale nan pawol ta’a "voye dlo pa mouye mwen" . Nan sistenm-lang Ayiti a: Dlo chita, dlo dòmi, dlo ki pa ka koule.Dlo ginen, dlo eti moun Ayiti ka sèvi nan kadafa Vodou yo. Dlo kanpe lwen, vonmi, dlo ka santi anpil. Jete dlo se kreve pòch dlo a nan dekou wouvè-zie an tjanmay.  Jete dlo se wouze fondas la pou loa a vini. Dlo mennen van pouse, moun ka drive. Dlo pòt, dlo lave madafa lamenm dèyè an akouche. Dlo pwa, ti lajan oben bagay genyen pou djoubak an moun fè. "Brè dlo nan men" se dekou otila lapli atè dri, tankon siel kreve lezanj ka fann atè Matnik. Jete dlo dèyè, se kouri dèyè an zespri, move je. Simbi nan dlo, lèspri dlo nan se ma-dlo a, se so a, se lasous la. Nan sistenm lang Gwadloup la : An mango-dlo se an kalte mango ki pa djè dou. "Te tin moun kon dlo" pou fè moun sav te ni anchay moun. Nan sistenm-lang matnik la, moun ka di sa konsa : "An moun pa ka sa sali dlo’y", fok pa ka desann ba douvan moun, apre sa ka rèd pou vire monte. "An moun pa ka chaye dlo nan panyen" , fok trape bon zouti a pou fè an bagay ek pou rive nan lavi. "Dlo pa’a monte mòn" asou gran-chimen-lavi, an moun pa pe vire dèyè, vire nan tan-ki-pase. "Dlo pie’w an dife ou pa sav" oben "Dlo pie’w ka bouyi, ou pa menm sav", lè an moun anba an fantefrak lavi. " Fok ale bò dlo pou konnèt pawol pweson" avan rapòte an pawol fok gade wè sav si se an pawol-poutoulbon-vre. "Koko sek toujou ni dlo" se pou konprann an moun ki pa ni ayen pou ta’y, ni toulong an bagay eti’y pa jenhen wè oben pa jenhen rive konprann pòte an bagay ka pòte. "Ou pa jenhen sav eti dlo sòti pou’y tonbe an baton jonmon" moun pa pe tann ek konprann tout bagay. "Se pa jou an moun bwè dlo pou’y mò neye",  delè, wach-dèyè ka rive lontan apre.  "Voye dlo men pa mouye pèsonn" pale an pawol pou moun kip ri an sa se jennen.

Dou : t-d-y.  Eti ki trape sik adan. 2. Eti ki ladje gou anmè'y. Manyok-dou. 3. Eti ka leve an sansle sik, bagay ki dous nan bouch an moun. "Doudou ou dous pasé madou. Pa ni madou dou kon"w doudou" (Koulé nan Démaré, Joby Bernabé, 2007) 3. Eti ki mi ek ka vini molpi, anni pou fouyapen dou. 4. t-m. Tit moun ka ba masibol yo nan dekou gran lèwdou-tjè-koko. (lat. dulcis, ki ni an gou ka ba dousin) Bale-dou, zèb, scoparia dulcis, ka voye flè blan nan ponpon tout lanne a ek eti moun Matnik ka fè fèy la tranpe pou rafrechi ek pou lave bobo ki pa ka djeri. Moun Matnik te ka chode chouk la pou tizi kannan sán-madafa se fanm lan lè'y ka koule anpil. Bwa-dou, nonm eti an fanm jaja. Diri-dou, nannan moun Matnik ka fè epi diri, tjwit nan lèt epi dousi. Kako-dou, tablèt kako dousi epi lèt adan delè eti moun ka pe kranm-kranm anlè lanmen yo. Nan sistenm-lang-matnik, kako-dou se pa chokola eti se an brevaj. Manje-dou, tout ti manje moun ka fè ki trape anchay sik adan ek eti yo ka manje dèyè an gwo-manje pou mete an gou dous anlè lang yo. Manyok-dou, manihot opi, manyok eti moun ka tjwit tankon yanm oben dachin ek pe kranm-kranm tenkant. Moun Matnik ka kriye'y kanmanyok tou. Nannan-dou, ti nannan dousi eti moun ka fè ba tjanmay-piti. Pwa-dou, inga laurina, oben Inga martinicensis (pwa-dou-mòn, ki leve atè Matnik depi nanninannan), piebwa jik 15 mèt wotè ka voye an kòs plat, 5 a 15 santimèt londjè, vèw rèch, ka wouvè lè'y mi epi 6 jik 10 grenn nwè adan ki trape an lachè blan ek dou ka lawonnen yo. Lakol kòs piebwa a ka pase mal dan. Nan sistenm-lang-matnik, moun ka andjele fanm ki bendouk epi pawol ta'a : "koke dou, akouche pa dou", pou konprann tout dekou pran dousin ni an dekou lavi-rèd ka vini dèyè'y.

Pwa-dou, inga laurina oben inga martinicensis (foto ta jackson Suriam)Doudou : t-m. Moun eti an moun ka jolote anchay. Moun eti an moun aye lè’y epi’y pou dousin moun ta'a ka mennen.  "Enben, fè'y tann li, doudou". (G. Mauvois, Misyé Molina, 1987). 2. Fanm eti an nonm nan tjè-koko ep'yi. "lanmou mwen se pou'w doudou, wi doudou an ke ba'w li" (E. Mona, Doudou Menar, Marigo, 1975) 3. Moun eti moun an kare-kay, an bouk ni an ti tjè-dous ba'y pou fanmi eti'y pa ni enpiok eti'y enpiok oben trimen moun ta'a ka trimen nan lavi a. "Men yo di Erzili koté'y pa té ri men..... té gadé Doudou, tan an ti bat-zié, kon ou ka gadé an moun ka soufè épi ou té ké lé rédé'y..." (Georges-Henri Léotin, Mémwè latè, 1993). 4. Ti joujou nan twel eti tjanmay ka dòmi-leve epi’y. (fr. doux, ki dous pou menyen)  Doudou darling, fanm eti an nonm jaja pou dousin fanm ta'a ka pòte. Manman-doudou, gran manman eti ka ba tjanmay anchay bagay dous, bonbon, sirèt. Manman-manman an moun. Ti-doudou se an tjanmay-piti eti manman'y ek/oben papa'y enmen anpil, plis pase lezòt yich yo. Nan titim-bwa-sek Gwadloup la : "doudou anba tè" se patàt. Nan titim-bwa-sek Dòmnik la : "doudou mwen enme'w, mwen pa enme li" se piman. Nan sistenm-lang Matnik la, moun  ka di: "doudou se kosol"  nan lide ta'a eti sa ki dou ka rive pouri ek ka rale yenyen an jou, ek pi won-nan-won, lèwdou-tjè-koko a, li tou, ni an bout.

Dous, eti ka ladje an sanslad kanmouzaza
Driv : t-b.  Alevini moun ka fè pou yo pa rete an kote, lakay. 2. Mache pou mache san ale an kote fann. 3. Ponmlad, bwelta abò loto. 4. Tit eti moun lestè karayib Matnik la ka ba se fondas lanmè eti ki pa fon otila ni kay ek sab, yo ka kriye'y sek oben bas asou lestè atlantik la. 5. Kout-tjenbwa an moun ka voye dèyè anlòt pou'y pa sa rete an kote, pou'y ka ale vini san p'an djoumbat pou fè, san p'an kote rete. 6. Ti bay-lavwa moun ka voye asou chimen-mache yo eti ki trape an pawol ka vire toulong adan. 7. Ti-mizik dous anchay wache-gita epi pawol lèkètè eti moun ka fè. (ang. a drive, ponmlad  nan loto). Konpè-driv, moun ka mache epi an moun ; konpè ki toulong ansanm, tètèch. Nan sistenm-lang-ayiti, moun ka di sa konsa : "Bel driv"  pou depi anchay tan. 

Drivaye : t-m-n-b. Pati nan driv delè konsa me vire vini nan kote-pati a. "fè ti Nèg chen-fanm sispann drivayé épi rété nan kay bòdé kabann madanm yo". (G.-H. Léotin, Bèlè Li Sid, 2010). 2. Ale fè an won an kote pou vire lamenm. (epi driv, ang. a drive, ponmlen abò loto). Nan pawol lavi toulejou atè Matnik moun ka di sa konsa : "Drivaye tout lasenn jounen".

Drivayè : t-m. Moun ka ba lari chenn. 2. Moun ki pa ni p'an djoumbat ka fè ba  p'an lakou-moun, ba p'an peyi. 3. Moun ki pa ni ayen asou kont li.

Drive : t-m-n-b. Ale vini nan lari san ou se ni an kote fann ka ale. "Ou pa le tann se pa drive, man asou latè ka drive" (ou pa le tann nan Potlach, Gratien Midonet, 2007). 2. Ponmlen, ale vini nan an lantiray. 3. Ba lari chenn. (ang. to drive, mennen loto). Chimen-drive, karetel moun ka fè lè yo ka drive, kote anchay moun ka ale vini. Mizik-drive, mizik dous anchay wache-gita epi pawol lèkètè eti an djaz ka voye pou chofe. Rad-drive, rad anchay koulè ka pete nan zie moun ; rad pou fè moun wè oben delè, rad ki sal ek ki trape anchay tou, rad-rapieste. Nan sistenm-lang-ayiti, moun ka di sa : Rad-drive pou rad moun ka mete toulejou. Rad-drive-po, lè an moun ka mache toulong san an rad pou kouvè lestonmak li. Nan sistenm-lang-matnik, moun ka di sa konsa : "si zandoli te bon viann, i pa te ke ka drive anlè bawyè", bon bagay pa ka trennen nan lari.

Dwe : t-r-b.. Owa, depi…jik. Nan pawol tala, dwe jòdi a, pou teste depi jòdi a jik tan dèyè.

Dwel : t-b. Gwo mòso adan an chouk oben an tòtot ki tjwit. An dwel fouyapen. 2. Lonmwatje an bagay. An dwel dachin. 3.Mòso adan an bagay.

 

 

 

Se Simao moun Wanakera (Taillefond Henri) ki matje abstrak lang Matnik ta'a.



Commentaires

Koutja

Cha pistach sé an mizik Fal Frett

D-F-07

"Chèlè man ké derayé'w, man ké dérayé'w man ké dékalé'w" sa se lanmou sa.

Ida

Nou ja pa ka konprann hak, atjèlman nou pa ka menm rivé li sa ki matjé a. Ou pa ka las fè djendjen épi nou misyé Simao moun Wanakera.

Fan dadou

Fout sa dous "Ayiti deploge" Dadou Pasquet

Kate

C'est du bon travail, du très bon travail, beaucoup de patience, ce qui n'est pas une de nos vertus fondamentales, bravooo plutôt woulo.

Vérifiez votre commentaire

Aperçu de votre commentaire

Ceci est un essai. Votre commentaire n'a pas encore été déposé.

En cours...
Votre commentaire n'a pas été déposé. Type d'erreur:
Votre commentaire a été enregistré. Poster un autre commentaire

Le code de confirmation que vous avez saisi ne correspond pas. Merci de recommencer.

Pour poster votre commentaire l'étape finale consiste à saisir exactement les lettres et chiffres que vous voyez sur l'image ci-dessous. Ceci permet de lutter contre les spams automatisés.

Difficile à lire? Voir un autre code.

En cours...

Poster un commentaire

Vos informations

(Le nom et l'adresse email sont obligatoires. L'adresse email ne sera pas affichée avec le commentaire.)