« mai 2012 | Accueil | juillet 2012 »

juin 2012

Vire-doubout Ayiti

Ekonomi Ayiti ka pofite

Ayiti nan latèwonn lan Antipilaj lajan

Jakmel, Ayiti : Ekonmi Ayiti ka pofite jou-ki-jou men fok ke apiye progranm vire-doubout peyi a dapre sa an krèy bolit IMF (International Monetary Fund pou Tjouns Kapital Oliwon-latè) katjile. Ekonomi Ayiti ka ale nan karetel kòdjòm la men nan an grèd eti ki anba plan Bank Latè-wonn lan te trase : "ekonomi an ka la ka pofite men anba grèd eti progranm ECF, Extended Credit Facility, te owonzonnen".

Lire la suite "Vire-doubout Ayiti" »


"Hasta siempre campeón"

Teófilo Stevenson

(1952-2012)

Teófilo Stevenson Kouba nan latè-wonn lan

La Habana, Kouba : Se an mapipi boksè ki chape nan abolay apre tjè'y te ladje'y lendi ki pase, Teófilo Stevenson genyen 301 asou 321 goumen bokse. Boksè Kouba a te genyen twa tit pwa-lou nan Olenmpiad 1972, 1976 ek 1980 an. Se limenm ki te mapipi oliwon-latè lè'y genyen tit 1974, 1978 ek 1986 la. Nèhè menm Teófilo Stevenson te ke genyen nan 1984 men Kouba pa te ale nan Olenmpiad Los Angeles la. Teófilo Stevenson se pa te anni an boksè men douvan tout bagay an palantjè-peyi Kouba.

Lire la suite ""Hasta siempre campeón"" »


Ponm djannte

Djabalapte pitaya a

Pie-Pitaya (hylocereus undatus) Pitaya (hylocereus undatus)

Charlestown, Nevis : Pitaya a (hylocereus undatus) se an ponm wouj epi an nannan blan oben wòz adan ki trape
anchay melas, chaje epi vitanmin A, D ek C epi anchay koubarè-oksidaj. Pitaya leve anlè kontinan ameritjen an, nan laliwonn Gwatemala, Meksik, kouri nan tout Amerik lisid otila lang tupi-gwarani an bay tit nawal ta'a (nan lang tayino a se te pitahaya) eti ledjans la se an bagay tankon "ponm anchay kay". Gouvelman Nevis eti Taywann ka lonje-pal ba'y, sitire an progranm djabalapte pitaya.

Lire la suite "Ponm djannte" »


Jout-politik franse atè Matnik

Lantirayis/palantjè-peyi

Wanakera -peyi mòn- Vote-vote

An-Reziyen, Latrinte : Moun Matnik ka ale vote piplis nan jout-politik ba pingilè Repiblik franse pase ale vote nan jout-politik ba moun Matnik menm. 65.71% moun fout rete bò kay yo oben ale pran an ben-lanmè nan Sanmdi ta'a. Nan jout-politik pingilè franse 2012 se anni 40.30% moun ki te rete bò kay yo oben ale fè an ti bwelta anba-bwa. Se flòkò eti grèd bay-adan an flòkò konsa ki fè moun lantiray-politik Foyal la ke ni pou vire-ale vote ek sa fè ni twa djoubap politik eti ki mete palantjè-peyi (MIM, CNCP, PALIMA, MODEMAS) douvan lantirayis franse a (PPM, FSM, Batir le pays Martinique) ; nan katriyenm djoubap politik la se lantirayis franse douvan anlòt lantirayis franse.

Lire la suite "Jout-politik franse atè Matnik" »


Dekatonn ekonomi

Lerize djabalaptaj la

Bawbàd nan Karayib la Barbados

Bridgetown, Barbados : Mètafè djabalaptaj nan gouvelman Bawbàd le wè mayonmbo mete lajan nan teknoloji kouvè ponm ek tòtòt eti ki pa ka koute chè pou fè an djabalaptaj ka tjenbe nan tan ka pase. Ralph Farnum eti se kabwatè nan kawbe djabalaptaj gouvelman Bawbàd teste teknoloji kouvè ponm ek tòtòt ta'a pa ka koute chè men nan menm balan an se pou'y sitire an djabalaptaj ka tjenbe.

Lire la suite "Dekatonn ekonomi" »


Ekonomi Ayiti

Wouze jaden an !

Ayiti nan latèwonn lan Ayiti - Jaden

Mòn-wouj, Ayiti : Inter-American Development Bank (IDB pou Bank Peyi Amerik pou Dekatonn) lonje 15 milion dola ba Ayiti pou vidjoze politik  ek akokitaj mayonmbo nan peyi a. 7 milion dola lajan pou vire-doubout Ayiti ke kole anlè 15 milion ta'a. An dwel lajan ta'a se ke pou kawbe mayonmbo nan gouvelman Ayiti sitire an plan dekatonn ek lerize teknik jeray li.

Lire la suite "Ekonomi Ayiti" »


Dezas laliwonn

Ago ourakann lan !

Ourakann Huracan

San Francisco, Etazini : Dapre ourakannis ki te nan doukre Latin American Studies Association (LASA, nan angle pou Akokitaj Lonyen-matje Amerik Latin) te sitire nan 30 Me ki pase, ourakann lanne ta'a ke pi djok ek ke chaye plis lapli. Se depi lanne 1995 eti ni plis ourakann ka fetaye nan grèd 5 zandal Saffir-Simpson an, dapre ourakannis, se toumbile eti tan-oliwon ka toumbile. Lasezon ourakann ka koumanse nan prèmie Jwen pou bout nan 30 Novanm.

Lire la suite "Dezas laliwonn" »


Dezanmasogannize lamenm la !

Referendum Puerto Rico

Puertorico-bandera Puerto-rico map

Kito, Ekwadò : Nan, mwa Novanm lanne ta'a, ke ni an referendum asou zandja politik Puerto Rico. Vilma Reberón eti ki adan kawbe avoka Puerto Rico (Borinkèn) ek adan Movimiento Hostosiano, te vini nan doukre  kawbe dezanmasogannizad  APO-L (pou Akokitaj Peyi Oliwon-Latè) ki woule atè Kito nan Ekwadò, teste nan an pran-pawol epi Prensa Latina, referendum ta'a se an mannigetaj politik.

Lire la suite "Dezanmasogannize lamenm la !" »


Nouvel Karayib la

Me 2012

Caribbean mapAmerik Latik ek Karayib

Nan tout welele ki te woule oliwon dezienm plan vire-voye ekonomi douvan eti kabwatè kawbe brennbòwyonn-politik franse atè Matnik panpannen, moun pa wè an mapipi toumbilaj karetel politik ki fèt, lè mètafè kawbe ta’a teste se anni djoubakatwa kapitalis ki pe pòte ekonomi, dekatonn ekonomi pa pe fondase asou sosial la.  Se an mapipi vire-lang, vire-wonn, an mapipi bat-dèyè sosial lè an moun sav piplis djoubakatwa-kapitalis atè Matnik, lè nou tire djoubakatwa anni-an-moun adan, se pa djoubakatwa moun Matnik.

Lire la suite "Nouvel Karayib la" »