« février 2017 | Accueil | avril 2017 »

mars 2017

Leve-doubout sosial

 La-Gwiyàn gon ké sa ?

Gwiyann nou gon ké saGwiyann 500 frè

Kayenn, Gwiyann : Anchay chimen nan se bouk peyi a blotje, lekol fèmen lapòt, avion pa ka dekole ni planni, konsit peyi Topay Kartajèn la ki te pou woule nan 15 pou 17 rete pri adan an voumbagranka ; depi 5 jou, La-Gwiyann bay adan an leve-doubout sosial, pa ni djendjen. Ne-loto ka brile, vit ka pete, dife nan bonm zòdi nan lannwit Jedi a, semeda pran lari Kayenn kouri lawonn ; nan leve-doubout sosial ta'a bandwel La-Gwiyann ka flakse toupre bò ta La-Frans. 

 

Lire la suite "Leve-doubout sosial" »


World Happiness Report 2017

Adoumanman nan 2017

World_happiness 201710392488_10152547226295989_7164572029852289076_n

New York, USA : Lonyen-matje tjè-aye, adoumanman 2017 eti ka depareye 155 peyi oliwon-latè pou rel tjè-aye moun ka trape, sòti Lendi ki pase nan dekou Jounen Adoumanman Oliwon-latè (World Happiness Day)  ka fè moun li anchay diskantekantaj ki bay nan mitan peyi Amerik latin ek Karayib la nan ale-dous moun nan se peyi a. Se senkienm kou eti yo ka stanmpe lonyen-matje ta'a ki, menm si'y pa konte anchay peyi-karayib (Antigwa-ek-Barbuda, Bawbad, Dòmnik, Grinada, Gwadloup, Gwiyana, Kouba, Matnik, St. Kitts-and-Nevis, Sentlisi, Senvensan, tousa) ka pe fè moun wè rel dekatonn moun yonn-tou-yonn. Anchay gouvelman, anchay kawbe-gouvelnaj, anchay kawbe-gouvelnaj politik ka pe sèvi epi statistik tjè-aye ta' pou kabeche politik ka faroze an lavi pi dous.

Lire la suite "World Happiness Report 2017 " »


"the unity is submarine”

Derek Alton Walcott

chape kay abolay

Dereck Walcott Nobel PriceD. walcott the fortunate travelerDereck Walcott

Se nan pipirit la, douvan jou, lè otila  se poèt ka chape nan abolay, moun peyi-karayib pa ke sa pale asou Derek Walcott san rete sonhe, se se towtow, Edouard Glissant. Se de poèt ta'a te tankon lanmen nan lanmen nan lide an zeskay, an  danma anba lanmè a, Derek Walcott se te lanmè Karayib la, Edouard Glissant te plis nan tjek matje lanmè-oliwon Atlantik la tankon pou voye'y miklon.  Nan lanmè karayib Derek Walcott la, ni toulong, an lanmen-asou-tjè men se pa pou sa de poèt la pa te ke sa vini bokante nan anchay pas oben paswel otila plis pase an memwa se an bay-lavwa dous te ka tjoke divini karayib ta'a.

Lire la suite ""the unity is submarine”" »


Soberanía de Puerto Rico

An topay wangannite-politik

Puerto Rico PPDPuerto Rico  topay wangannite-politikPip

San Juan, Puerto Rico : An konpanyi krèy-politik Puerto Rico mare an topay pou kore bay-douvan politik anchouke peyi-karayib la tankon kare-tè gouvelman Etazini. "Nou ka mete nan brann pou Puerto Rico, peyi-natifnatal Amerik Latin ek Karayib la, trape tout wangannite-politik li, pou'y se mèt divini'y nan liannaj respe ek pòte-kole ek Etazini epi tout lakou-moun-natifnatal oliwon-latè" eti topay wangannite-politik la stanmpe.

Lire la suite "Soberanía de Puerto Rico " »


Disaster Risk Management and Resilience Building

Kabeche se dezas la

ECLAC  Caribbean-map-740-740x493

Bridgetown, Barbados : ECLAC (Economic Commission for Latin America and the Caribbean oben CEPALC nan panyol) ka sitire an konsit asou peze-mizire-konte dezas nan 14 pou 16 maws epi tit ta'a, Disaster Risk Management and Resilience Building, pou flouze pran-pawol anlè  asou anchay katenn nan an dekou kòdjòm, tankon plan jeray se madang dezas la, toumpak yo anlè rel-rive lakou peyi oliwon-latè nan dekatonn longsay (SDGs, United Nations Sustainable Development Goals) ek peze eti se madang ta'a ka peze, kòtok, asou tjouns kòtok peyi-karayib.

Lire la suite "Disaster Risk Management and Resilience Building" »


Peyi oliwon Karayib la

Liannaj Kouba/CARICOM

Caricom-koubaCaribbean-Community-caricom-flag-740

La Habana, Cuba : Gouvelman Kouba ka bat, rèd-mawto, pou antipile bokantaj ekonomi epi CARICOM. Se kabwatè kawbe-gouvelnaj kinès epi peyi lòtbòtsay nan gouvelman Kouba, Rodrigo Malmierca, ki apiye lide ta'a nan dekou senkienm konsit kawbe-gouvelnaj CARICOM/Kouba. Nan lanne ki pase, genyen-vann machandiz nan mitan Kouba ek CARICOM antipile asou 98% pou an 126 milion dola, sa eti ka apiye an se-le dekatonnen liannaj men se statistik ta'a pa ka fè kont douvan  tousa ki pe fèt, nan lèspri kabwatè kawbe-gouvelnaj la.

Lire la suite "Peyi oliwon Karayib la" »


Topay Kartajèn lan

Pare bok ba lanmè Karayib la

Coral-reef-740110320963_1654721224758968_6429665709541020616_o

Kayenn, Gwiyann : Nan 15 pou 17 Maws ka vini, Gwiyann ke wouvè lapòt, pou prèmie kou adan wach-lavi Amerik/Karayib li, eyalaye an konsit peyi ki te topaye atè Kartajèn, nan Kolonmbia, pou kore fantefrak ek palantje laliwonn anba-lanmè nan kare-peyi Karayib la. Topay Kartajèn ta'a eti peyi Karayib la te siyen nan 24 Maws 1983, se li tou-yonn tankon topay laliwonn, ka mete nan brann an larel-gouvelman pou kore fantefrak anlè lanmè karayib la. De topay-dèyè asou tilili-lavi anba-lanmè ek kontaminaj fondas oliwon ka apiye'y.

Lire la suite "Topay Kartajèn lan" »


Nan dekou Jounen goumen pou lanmen-djok fanm oliwon-latè

 kawbe-djoumbat la

lakle kantekantaj fanm ek nonm

Cepal-alicia-barcena Fanm oliwon-latè     

CEPALC, Trinidad ek Tobago : Nan tout kare-peyi oliwon latè, se anni nan Amerik Latin ek Karayib la otila depi 4 dis-lanne kole, san diskoupaj, se gouvelman an ka leve konsit politik, pran pawol pou fè diskantekantaj nan mitan de katjòt la djigilòp ek bat pou fanm se apiye anlè pwa kò yo, nonm tou. Depi prèmie konsit La Habana, Kouba, nan 1977, asou dekou-kòtok se fanm lan nan Amerik Latin ek Karayib la, anchay toumbilaj nan politik, ekonomi, sosial ek kabès-peyi ba se fanm lan an balan ale douvan. Men se diskantekantaj la ka bay magre sa.

Lire la suite "Nan dekou Jounen goumen pou lanmen-djok fanm oliwon-latè" »


Peyi OECS

Vidjoze progranm CBI 

OECSTimothy Harris Prime minister of St. Kitts and Nevis and OECS chairmanOecs_flag_flying-

Bastè, St Kitts ek Nevis: Kabwatè-gouvelman St. Kitts ek Nevis, Dk. Timothy Harris ek kabwatè-politik OECS (Organization of Eastern Caribbean States) apiye asou sa eti nan menm balan anchoukaj kare-peyi-oliwon ka bay, kare-kabwataj ka bat lanmen nan lanmen, asou anchay progranm fondalnatal chak se peyi a, yonn adan yo se CBI (citizenship by investment), an progranm eti ka natifnatalize moun ek/oben djoumbatwa ka mennen lajan palantje ekonomi se peyi a.

Lire la suite "Peyi OECS" »


Nan dekou 4 lanne Hugo Chávez Frias chape kay abolay

14enm konsit ALBA-TCP 

Alba1ALBA ---Alba konsit 5-03-17

Karakas, Venezwela : Kabwatè-repiblik ek kabwatè-gouvelman peyi ALBA-TCP (Alianza Bolivariana de los Pueblos de Nuestra América - Tratado de Libre Comercio de los Pueblos) te pofite 14enm konsit kare-peyi ta'a pou rete-sonhe 4 lanne Rafael Hugo Chávez Frias chape kay abolay. Raoul Castro (Kouba), Ralph Gonsalves (Senvensan-ek-Grinadin), Evo Morales (Bolivia), Daniel Ortega (Nikaragwa) te rive nan bouk-gouvelnaj-politik Venezwela a otila kabwatè-repiblik la, Nicolás Maduro, le wè konsit ta'a apiye asou sa eti jeray politik kabwatè ranboulzay bolivar la se te pou palantje an anchoukaj kare-peyi-oliwon.

Lire la suite "Nan dekou 4 lanne Hugo Chávez Frias chape kay abolay" »