Nan dekou senkantjenm palpa-lanne gouvelman-peyi Grènada a

"One People, One Journey, One Future"  

CARICOM Grenada 50 th Grenada One people  one furure Grenada flag Grènada-Caricom 

 

 

 

 

 

 

Mapipi-èskwaya Dickon Mitchell,  kabwatè-gouvelman Grènada,

CARICOM ka voye an chòf salvalouray ba gouvelman èk palpa-moun-peyi natifnatal-grènada a nan dekou gloriye senkant palpa-lanne gouvlman-peyi anba tit-depenn-kabeche taha, "an palpa-moun-peyi, an kouri-laliwonn, an divini". Bout-chimen fondalnatal taha ka rarate doubout-djòk ek vire-doubout-pimpe san patate se moun-grènada a. Grènada ni pou krann epi tousa rive-jik-bout, demokrasi voye-flè y la èk tout pòte-kole epi peyi oliwon-latè nan anchay mete-nan-brann.

Lire la suite "Nan dekou senkantjenm palpa-lanne gouvelman-peyi Grènada a" »


Kawbe-gouvelnaj progranm kore-kratjak nan LPO-L

Ayiti rive nan "doukou san vire-wonn"

Ayiti nan koulè y Haiti_protestas_contra_gobierno_jovenel_moise_ Ayiti-jimmy-cherizier Ayiti kidnapping lan

 

 

 

 

 

 

New York City : Plis pase 8.400 moun te rete pri adan lanm-a-kouri koraj-djenm lan ki ka bay nan Ayiti a, lanne pase, kontel tjwe-moun-frèt, flandje-moun, epi vare-mare-moun, se an antipilaj 122% anlè rel lanne 2022 a eti sobreka atè-ayiti Lawonn Peyi Oliwon-latè a  konte. "Man pa le fè tròp gran-pawol asou an bankoulele otila an tilili banbann rive nan an rel san vire-wonn" eti Maria Isabel Salvador depenn nan dekou trase-liy  an lonyen-dekantje BINUH, kawbe-gouvelnaj politik LPO-L nan Ayiti. Peyi-karayib taha rete pri anba an koraj-djenm èk an tilili kontribann nan lanmen se krèy-majò-pofitè eti katel politik, moun-doubout epi ekonomi èk sosial ka apiye.

Lire la suite "Kawbe-gouvelnaj progranm kore-kratjak nan LPO-L" »


Nan tout peyi, oliwon-latè

Jounen bawda-wakle-longsay san-krás

Día Internacional de la Energía Limpia Día Internacional de la Energía Limpia bèk IRENA International Renewable Energy Agency IRENA UN

 

 

 

 

 

 

Washington, Etazini : Lawonn Peyi Oliwon-latè la ka timbile, jòdi a menm, Jounen bawda-wakle-longsay san-krás eti kawbe-gouvelnaj la mete nan brann pou rete sonhe leve-masonn kawbe IRENA (International Renewable Energy Agency pou kawbe-gouvelnaj bawda-wakle-longsay vire-pimpe peyi-oliwon-latè)  nan 2009. Nan mete jou-rete-sonhe taha, LPO-L ka apiye asou fondokte pou  tout peyi latè-wonn lan se rive pran chimen sistenm bawda-wakle-longsay pi nan wách-kòtòk lavi, flouz pou genyen èk longsay-lavi ki ka peze nan rive menyen rel-rive dekatonn longsay jou-apre-jou 2030 lan  epi apiye-san-frape toumfaktaj-pianmpianm bawda-wakle-longsay oliwon-latè  pou trapes a yo ka kriye  bawda-wakle-longsay san-krás.

Lire la suite "Nan tout peyi, oliwon-latè" »


Nan dekou rete-sonhe pòte-nouvel André Aliker la.

Plodari politik kabwatè-gouvelnaj CTM lan

CTM - Leve twel-flatje-peyi WVN Andre Aliker  1894-1934  nouvelis ek moun-politik natifnatal-matnik CTM leve-twel-flatje-peyi a-lanvè Andre Aliker 1896-1934

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Se pa anni pou depenn plodari politik kabwatè-gouvelnaj CTM lan, Sèy Lètchimi, eti ka depareye epi plodari politik lòlòy kabwatè-gouvelnaj anni-jere douvan, tout bagay ki ka fè Matnik rive rantre nan wach-kòtok politik la. Se pou dekantje anchay fòse-lèspri ki ni nan plodari politik taha, kontel palantje an palpa-moun-peyi natifnatal-matnik adan Repiblik An-Frans lan, eti ka pe fè y bát plis tankon an kouri-nouvel politik pase an plodari politik. Menm lè plodari politik taha nan djoubap epi ti-lèspri-antra franse a (lè y ka tjoke chous rayi-ràs nèg-ginen ki ni, toulong-ale, nan plodari franse a èk eti lang franse a ka chaye alagadigadaw), bagay ki ka pe ba y larel plodari politik li, se toulong pou y se rive chwa adan an chimen-kore otila larepiblik franse se nou-matnik tou, èk pou pa jenhen kabechinen tjek Repiblik Karayib Matnik la, depareye Matnik-Karayib-Amerik taha epi An-Frans-Ewòp la.

Lire la suite "Nan dekou rete-sonhe pòte-nouvel André Aliker la." »


Setjenm konsit kabwatè-gouvelman CARICOM asou Ayiti

An fèy-trase-chimen kòtòf-ayiti


CARICOM Flag Guyana CARICOM digital forum Caricom-Haiti

 

 

 

 

Georgetown, Guyana : Se kabwatè-gouvelman CARICOM lan te sanble nan konsit anba kabwataj  Mohamed Irfaan Ali eti se kabwatè Repiblik Pòte-kole Gayana a, pou te pran pawol asou doukou politik Ayiti a èk kabeche mete-nan-brann krache-dife ki ka apiye an topay politik  eti moun-ayiti yo menm se kabeche. Dapre sa kanmo-wabap-konsit CARICOM lan ka depenn, se kabwatè-gouvelman an tenmbolize epi doukou depotjolaj  wach-politik èk sove-lavi-moun nan Ayiti.

Lire la suite "Setjenm konsit kabwatè-gouvelman CARICOM asou Ayiti" »


Konte-rel-kantinaj ekonomi Amerik-latin ek Karayib la nan 2023

An rel-dekate-ekonomi flògòdò, anni 2,2%

Balance 2023 CEPALC - José Manuel Salazar CEPALC logo Balance preliminar de las economias

 

 

 

 

 

 

 

 

Santiago de Chile: CEPALC (Comisión Económica para América Latina y el Caribe pou krèy-lonyen-dekantje ekonomi Amerik-latin èk Karayib la) te trase gran-liy konte-rel-kantinaj se ekonomi peyi Amerik-latin èk Karayib la nan 2023, nan 14 Desanm ki pase, eti se te dènie lonyen-dekantje lanne a pou kouri nouvel eti Amerik-latin èk Karayib la ke rete adan an konte-rel-kantinaj ekonomi flògòdò ; se pou ke trape, nan wach-dèhè, an dekati-rel-boulin nan leve djoubak-genyen-lavi krache-dife èk an tilili djòb san larel-gouvelman epi an bidim fandás nan mitan fanm èk nonm.

Lire la suite "Konte-rel-kantinaj ekonomi Amerik-latin ek Karayib la nan 2023 " »


Plodari wabap-lanne sobreka-kabwataj CARICOM lan

Yonn-a-lòt pou fè plis

Carla N. Barnett CARICOM treaty-of-chaguaramas-1973 CARICOM Flag Guyana Caricom flags bann-twel

 

 

 

 

 

 

 

"Lanne taha se te an lanne fondalnatal pou CARICOM  pou timbile nou timbile senkantjenm palpa-lanne siyen Topay Chaguaramas la nan tout peyi-CARICOM. Se konsa nou kabeche asou sa nou ja fè èk vire fè tèt-kole epi se fondasè CARICOM lan. Senkant lanne taha fè nou rive konprann epi an mete-nan-brann yonn-a-lòt, nou pe fè toulong plis bagay. Nou fè yonn pou lonje dwèt asou ladjè depotjolè-peyi a eti ka leve bidim bankoulele anlè moun-asou-latè èk nou apiye pou rèspèkte larel-tribinal oliwon-latè, rèspèkte wayalachi-peyi èk laliman-peyi, kontel nan djoubap-laliman nan mitan Gayana èk Venezwela. Nou bay-lavwa pou an pòte-kole peyi-oliwon-latè pou lonje pal ba peyi-CARICOM bradarel Ayiti a pou y se vire trape an kalibich politik ek pou pran seraj tout fizi-biwa ki trape an toumpak tenmbolizè anlè lavi-dous se peyi nou an.

Lire la suite "Plodari wabap-lanne sobreka-kabwataj CARICOM lan" »


Djoubap-laliman Esekibo nan mitan Gayana èk Venezwela

Konsit Senvensan-èk-Grinadin lan

 

M Ali and N. Maduro CARICOM on Essequebio Essequibo river Irfaan Ali shows Essequibo's map

 

 

 

 

 

Argyle, Saint Vincent and the Grenadines: Gayana èk Venezwela pran pawol pou rete yonn bò lòt san djoubap nan an bay-plodari nan wonz rel-topay nan dekou an konsit ki fèt atè Senvensan-èk-Grinadin, Jedi ki pase. Se nan an size-koze epi media pòte-nouvel otila kabwatè-gouvelman Senvensan-èk-Grinadin, dk. Ralph Gonsalves, te li bay-lavwa Argyle la pou pran-pawol èk kanmouzaza nan mitan Gayana èk Venezwela. Jedi 14 Desanm 2023, atè  Argyle, mapipi-èskwaya Irfaan Ali  a eti se kabwatè Repiblik Pòte-kole Gayana a,  èk mapipi-èskwaya Nicolás Maduro a ki limenm se kabwatè Repiblik Boliva Venezwela a, te pran pawol asou laliman nan djoubap nan mitan se de peyi a.

Lire la suite "Djoubap-laliman Esekibo nan mitan Gayana èk Venezwela" »


"Masonn-twel-djezinen Benen" nan kawbe-bitako betje a

Sèy Lètchimi pa ka ale nan nawolaj la

Expo Bénin Martinique

Benen Lapòt san vire gade dèhè Sèy Lètchimi ek Talon Expo Bénin Martinique la

 

 

 

 

 

 

 

O-Fanswa, Matnik : "An konsit konsa, nan mitan l’Afrik  èk Matnik, nan an kawbe-bitako otila se masonn lan ka rezonnen, jik jòdi, kriye-an-mwe gangan ninang-founang nou anba kou yo pran, sa ka tenmbolize konsians politik èk lèspri mwen. Vini bwarne adan penteng taha te ke nan vire-lang sansle epi rèspe nou pòte nan memwa moun ki pase pàs nan se kote chaje taha". Kabwatè-gouvelnaj CTM lan ka sanm se moun-politik djòk taha ki rive konprann se pa anni lahan ka pe fè an peyi, se dabò-pou-yonn an wè-klè asou lavi a. Sèy Lètchimi kouri nouvel asou chenn-liannaj sosial la eti y pa ka ale adan nawolaj an masonn-twel-djezinen ki ka sanble plis pase 42 djezinè-lapenti èk plis pase an 100-epi twel-djezinen.

Lire la suite ""Masonn-twel-djezinen Benen" nan kawbe-bitako betje a" »


Nan dekou konsit COP28 la

OECS topaye asou jaden-mayonmbo longsay la

OECS sustainaible agriculture OECS Caribbean Cop_28 Dubai OECS Jules Didacus

 

 

 

 

 

 

 

Doubay, Peyi-arabia-yonn : Se kabwatè-gouvelman peyi-OECS la topaye anlè plodari gouvelman Peyi-arabia-yonn lan asou jaden-mayonmbo longsay, progranm bay-nannan toulong-ale èk mete-nan-brann  rel-kalibich-karenm-livènaj 1e desanm lan 2023 a nan dekou konsit COP28 la. Vini-size-koze OECS nan COP28 la te fondase asou progranm longsay-ale epi mete-nan-brann pou rel-kalibiche-karenm-livènaj la, epi asou an plan-divini pou se gouvelman-peyi OECS la rive jik bout nan jou-konte-jou 2030 Lawonn Peyi Oliwon-Latè a nan de adan mete-nan-brann ekonomi ki pi fraksen nan Krayib atè-solèy, jaden-mayonmbo epi drivayaj la.

Lire la suite "Nan dekou konsit COP28 la" »